Elleboog

Anatomie

Video: anatomie van de elleboog:

Epicondylitis Radialis (Tenniselleboog)

Overbelasting in bepaalde beroepen met specifieke en repetitieve draaibewegingen van de onderarm (poetsvrouw/mecanicien/...), maar ook veelvuldig gebruik van een computermuis kunnen zorgen voor een chronische last aan de buitenzijde van de elleboog.  Veelal zijn deze klachten reeds langer sluimerend aanwezig. Hinder is in belangrijke mate aanwezig in rust, voor en/of na de belasting. We maken onderscheid tussen gelocaliseerde last aan de laterale zijde van de elleboog enerzijds en al dan niet gecombineerde uitstralende last over de onderarm tot aan de II en IIIe vinger aan de bovenzijde anderzijds. In het eerste geval gaat het over een aanhechtingsproblematiek van de verschillende strekkers van de vingers en pols en dit specifiek ter hoogte van de buitenzijde van de elleboog. Deze peesontsteking vertoont meestal een chronische componente (tendinose) met intermittente of plotse acute opstoot (tendinitis).  Bij de uitstralende last over de onderarm moet ook gedacht worden aan inklemming van de diepe tak van de nervus radialis (nervus interosseus posterior=NIOP) en dit ter hoogte van de supinator spier en fascia. (Fig. 24) Soms komt deze problematiek zelfs exclusief voor zonder tenniselleboog! Diagnostiek van een tenniselleboog en/of NIOP gebeurt door radiografie en echografie. Soms is een aanvullende NMR scan aangewezen. Sowieso wordt een tenniselleboog steeds initieel conservatief behandeld. Lokale ontstekingswerende behandeling met NSAID gel en/of NSAID via de mond. Tevens gebruik van een type brace (Epipoint), zo nodig aangevuld met 1 tot 3 lokale infiltraties met corticoïd.  Telkens wordt ook strikte kinesitherapie met stretchings van de extensoren opgestart. Indien deze conservatieve behandeling over een voldoende lange periode faalt, kan een operatieve procedure worden voorgesteld. Deze gebeurt onder locoregionale plexus verdoving (van de arm) en via het dagziekenhuis. Hierbij wordt de tractie (spanning) thv de aanhechtingsplaats losgemaakt en de aanhechtingsplaats zelf opgefrist zodat een nieuw littekenweefsel kan ontstaan zonder continue inflammatoire reactie. In dezelfde tijd kan ook de nervus radialis (NIOP) worden vrijgelegd, zo nodig. Postoperatief wordt een relatief immobiliserend verband aangelegd met watte en dit voor een periode van 2 weken. (uitzonderlijk een gips). Nadien kan zelf de revalidatie worden opgestart. Een totale werkongeschiktheid tussen 2 en 3 maand wordt vooropgesteld. In het geval van enkel vrijleggen van de nervus radialis (NIOP) wordt een onmiddellijke revalidatie opgestart zonder periode van immobilisatie.

Epicondylitis Medialis (Golferselleboog)

Hetzelfde beeld van chronische ontsteking kan voorkomen aan de binnenzijde van de elleboog. Hierbij is er een inflammatoir reactie thv de aanhechtingsplaats van de verschillende buigers (flexoren) van hand en pols. Soms is er aan deze zijde prikkeling van de nervus ulnaris in zijn ellebooggoot (cubitale goot) verantwoordelijk voor een veranderd gevoel in de ringvinger en pink. Dit wordt onderzocht met een elektromyogram. Idem dito wordt altijd eerst een conservatieve behandeling met lokale NSAID, ontstekingswerende kinesitherapie, ijs, infiltraties, bracing, ... vooropgesteld. Bij een operatieve procedure wordt ook hier de aanhechtingsplaats losgemaakt onder locoregionale plexus anesthesie (van de arm). Tevens immobiliserend verband met watte gedurende 2 weken. Soms wordt beslist een gips aan te leggen. Totale werkongeschiktheid is vergelijkbaar met een tenniselleboog (tussen 2 en 3) maand postoperatief).

Nervus Ulnaris relaese (cubitale goot)

In het gootje aan de binnenzijde van de elleboog loopt een belangrijke zenuw verantwoordelijk voor mogelijke gevoelsstoornissen aan ringvinger en pink, nl. de nervus ulnaris. In een gevorderd stadium kan deze ook belangrijke krachts- en functioneel verlies veroorzaken van de hand (intrinsieke handspieren). Vaak zijn de klachten positiegebonden door langdurig plooien (hyperflexie) van de elleboog in de slaappositie. Bij de initiële conservatieve behandeling wordt hiermee dan ook rekening gehouden. Er wordt een nachtstrekspalk gemaakt om deze langdurige plooiing van de elleboog te voorkomen en dit in combinatie met kinesitherapie voor nervus ulnaris glijdingstechnieken. Bij onvoldoende beterschap of progressief krachtsverlies kan de nervus ulnaris worden vrijgelegd in zijn gootje. Ofwel wordt de zenuw enkel vrijgelegd (release nervus ulnaris zonder transpositie).  Ofwel bij dreigende verschuiving van de zenuw naar voor toe wordt een anterieure transpositie uitgevoerd. Veelal wordt de nervus ulnaris onder de groep buigspieren gelegd ter bescherming (nervus ulnaris release met anterieure submusculaire transpositie). Deze ingreep kan doorgaan onder locoregionale plaatselijke verdoving via het dagziekenhuis. Postoperatief wordt een immobiliserend watteverband aangelegd voor 2 weken. Nadien wordt de revalidatie zelf opgestart door de patiënt. Bij een gevorderde inklemming met preoperatief krachtsverlies wordt onmiddellijk kinesitherapie toegevoegd en dit met specifieke aandacht voor het herwinnen van de handfunctie.

Elleboogprothese

Het vervangen van het volledige ellebooggewricht is slechts in weinige gevallen aangewezen. Vooral bij complexe breuken van de elleboog en in het geval van reumatoide arthritis kan deze ingreep echter hele goeie resultaten bekomen. Immers is de elleboog van essentieel belang in het functioneel gebruik van het bovenste lidmaat. Het staat vooral in voor de noodzakelijke reikwijdte in de onmiddellijke omgeving van het lichaam. Bij de operatieve procedure wordt het ellebooggewricht volledig vervangen met ook resectie van de radiuskop. Nadien wordt een prothese ingebracht gecementeerd in boven- en onderarm. Nadien wordt een quasi volledige souplesse bekomen en mag ook progressief kracht worden opgebouwd. Zwaardere belasting thv deze elleboog is tegenaangewezen gezien loskomen van de prothese een eventuele complicatie kan zijn. Hiervoor worden herhaaldelijke radiografie controles uitgevoerd. Deze ingreep gaat door onder algemene anesthesie en minimum 1 nacht opname wordt voorzien. Een 2tal weken gipsimmobilisatie met nadien bracing is aangewezen.